Cartagena de Indias: ontdek de charme van de stad en haar geschiedenis

Terwijl onze auto met de boot onderweg is naar Colombia, vertrekken wij alvast richting Cartagena de Indias, om ons aan te passen aan het leven daar en wat tot rust te komen. De periode voorafgaand aan het verschepen van de auto was intensief, en nu zijn we toe aan vakantie. De vlucht verloopt redelijk voorspoedig, met een tussenstop in Parijs en Bogotá. Na zo’n 21 uur arriveren we in ons hotel in Cartagena de Indias.

Onze tijd in Cartagena de Indias bestaat grotendeels uit werken. Uiteraard hebben we ook de tijd genomen om als toeristen de stad te verkennen. In het begin voelde de stad druk en hectisch, maar na verloop van tijd, gedurende ons verblijf van twee weken, raakten we eraan gewend.

De geschiedenis van Cartagena de Indias

Cartagena de Indias werd in 1533 gesticht door de Spaanse veroveraar Pedro de Heredia en groeide al snel uit tot dé haven waar het Spaanse rijk goud en smaragden uit het binnenland verscheepte richting Europa. Die rijkdom maakte de stad ook een geliefd doelwit: piraten en buitenlandse legers probeerden er eeuwenlang binnen te dringen. De inwoners van de stad hebben een trotse herinnering aan de Spaanse overheersing, terwijl de aanvallen van de Engelsen en Fransen een minder prominente plaats innemen. Door deze bezettingen is de stad multicultureel, met invloeden van inheemse volkeren, Europeanen en Afrikanen. De huidige generaties in Cartagena de Indias zijn vaak een mix van deze diverse achtergronden, wat leidt tot uiteenlopende uiterlijke kenmerken binnen gezinnen. Racisme lijkt hier geen wijdverspreid probleem.

De beroemde stadsmuren waar Cartagena om bekendstaat, zijn niet in één keer gebouwd: de aanleg duurde bijna twee eeuwen en was pas in 1796 voltooid. Vandaag omringen de resterende elf kilometer muur nog altijd de oude binnenstad, en sinds 1984 staat het historische centrum op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Elf kilometer stadsmuur, bijna twee eeuwen bouwtijd: het historische centrum van Cartagena staat sinds 1984 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Toerisme en cultuur in Cartagena de Indias

Tegenwoordig draait de oude stad van Cartagena de Indias volledig op toerisme. Binnen de oude stadsmuren wonen nauwelijks nog lokale bewoners, en veel gebouwen zijn omgebouwd voor toeristische doeleinden. Het voelt er veilig als toerist, met veel straatverkopers die lokale producten aanbieden zoals eten, sieraden en kleding. Ze proberen je wat te verkopen, maar als je “nee” zegt, laten ze je met rust.

De stad biedt verschillende wijken om te verkennen:

• Centro is het historische centrum, met prachtige koloniale gebouwen.
• Getsemaní is de kleurrijkste wijk van de stad, beroemd om zijn straatkunst en de vlaggen die de straten sieren.
• San Diego is rustiger en chiquer, ideaal voor wie van een iets minder drukke omgeving houdt.

Buiten de stadsmuren verblijven veel toeristen in de goedkopere wijk Manga of het luxueuze Bocagrande, waar de skyline van Cartagena de Indias te bewonderen is. Wij verbleven zelf in Centro, Getsemaní en Manga en merkten dat het verblijf binnen de stadsmuren veel levendiger en vooral ’s avonds veel veiliger aanvoelt. De stad biedt een gevarieerde keuken, van lokale eetgelegenheden waar je voor 3-4 euro per persoon een drie-gangen diner kunt eten, tot westerse restaurants waar je al snel minimaal 10-15 euro betaalt voor een hoofdgerecht.

Loop je door de straten van Cartagena, dan kom je vroeg of laat de Palenqueras tegen: vrouwen in kleurrijke jurken die fruit verkopen vanuit manden op hun hoofd. Zij stammen af van de gemeenschap van San Basilio de Palenque, een dorp dat rond 1600 werd gesticht door tot slaaf gemaakte mensen die wisten te ontsnappen, en dat geldt als de eerste vrije Afrikaanse nederzetting van Amerika. Hun kleurrijke verschijning is inmiddels een van de meest gefotografeerde beelden van de stad.

De Palenqueras stammen af van San Basilio de Palenque: rond 1600 gesticht door ontsnapte tot slaaf gemaakte mensen, en daarmee de eerste vrije Afrikaanse nederzetting van Amerika.

Stadspark in Cartagena de Indias

In het midden van de stadsmuren kan je ook het stadspark vinden. Dit park wordt gebruikt door lokalen tijdens een pauze, en er zijn dan ook vele eet karretjes te vinden. Onder toeristen staat dit park bekend om de aapjes, luiaarden en leguanen die je hier kan zien. De beesten leven hier ‘vrij’, al is er ook niet echt een ander gebied waar ze heen kunnen.

Lokaal avontuur: Stadstour en tips voor reizigers

We maakten een stadstour met een lokale gids, wat we zeker aan raden. De gids nam ons mee naar karakteristieke gebouwen en locaties binnen de stadsmuren. Ook legde ons een lokaal gezegde uit: “no dar papaya” (geef geen papaja), wat betekent “toon niet wat je hebt”. Het dragen van dure sieraden of het gebruiken van een smartphone of camera op straat kan buiten de stadsmuren problematisch zijn, Binnen de oude stadsmuren is dit meestal geen probleem, maar eenmaal hier buiten moeten zowel toeristen als lokalen extra opletten, vooral ’s nachts.

In diezelfde straten van Getsemaní en Centro liep ooit ook Nobelprijswinnaar Gabriel García Márquez rond: de schrijver had een huis aan de Carrera 8, ontworpen door de bekende Colombiaanse architect Rogelio Salmona. Cartagena inspireerde hem tot de setting van zijn roman Liefde in de tijd van de cholera; hij zei ooit dat hij voor het schrijven zowel fysieke als spirituele hitte nodig had, en die vond hij hier.

We brachten ook een bezoek aan het Maritiem Museum, waar we nog meer leerden over de geschiedenis van Cartagena de Indias, inclusief de zeeslagen en bezettingen die de stad doormaakte. Het museum is grotendeels in het Spaans, dus als je de taal niet spreekt, is een vertaalapp een goede optie. Het museum was anders opgezet dan je meestal ziet. De zeeslagen zijn in maquettes opgezet waardoor het erg tastbaar werd. Een echte aanrader als je meer van de geschiedenis wilt weten.

Naast het maritieme museum, hebben we ook 1 van de vele forts bezocht die hier nog bestaan in Cartagena de Indias. De meest bekende is het Kasteel van San Felipe de Barajas, die je niet kan missen. Er wappert bovenop het fort een grote vlag van Colombia, die je vanaf vele dakterrassen in de oude stad kan zien. De informatie is hier wat gelimiteerd, maar er is een geschiedenisfilm die je kan bekijken, in het voormalige ziekenhuis in het fort, met Engelse ondertiteling.

Het fort dankt zijn onneembare reputatie aan de Spaanse admiraal Blas de Lezo, bijgenaamd “Mediohombre” (“halve man”) omdat hij door eerdere veldslagen een oog, een arm en een been kwijt was. In 1741 verdedigde hij Cartagena tegen een Britse invasievloot van bijna 200 schepen en ruim 27.000 man, één van de grootste marine-invasiemachten die tot dan toe was samengesteld. Lezo’s sterk in de minderheid zijnde troepen sloegen de aanval af; de Britten leden duizenden verliezen en trokken zich terug. Onder het fort ligt bovendien een netwerk van tunnels dat zo is aangelegd dat voetstappen van naderende vijanden al van verre te horen waren, en één tunnel loopt zelfs tot aan het grondwater, zodat de bezetting nooit door dorst gedwongen kon worden zich over te geven.

Blas de Lezo, bijgenaamd “Mediohombre”: met nog maar één oog, één arm en één been versloeg hij in 1741 een Britse vloot van bijna 200 schepen.

Zelf rijden in Cartagena de Indias

Het verkeer in Cartagena de Indias is chaotisch. tweebaans wegen worden als vierbaans wegen gebruikt, en motoren slingeren hier nog door heen. Dubbel doorgetrokken lijnen lijken er voor de sier en de borden langs de kant van de weg worden eveneens genegeerd. Maar toch lijkt er een vorm van respect te zijn wanneer je je ruimte afdwingt. Het viel ons vooral op dat we geen agressie en ongelukken zagen. Er wordt vaak gezegd dat als je in Cartagena de Indias kunt rijden, je in heel Zuid-Amerika kunt rijden, dus we verwachten niet veel ergere situaties dan wat we hier hebben meegemaakt, we zijn erg benieuwd!

Ons volgende avontuur gaan we naar het met de camper naar het noorden van Colombia. We twijfelen nog erg of we naar Punta de Gallinas gaan vanwege de vele roadblocks. Of we daadwerkelijk zijn gegaan lees je in onze tweede blog.

---

Onze Tips

Tip om vooraf te bespreken voordat je gaat rijden in het buitenland:
Het is verstandig om samen van te voren in te schatten wat iemand doet in een gevaarlijk situatie. Wij vermoeden dat Jerry, naast dat hij meer pusht in het verkeer, ook eerder doorrijd. Om deze reden zal Jerry ook vooral rijden in de steden en mogelijk gevaarlijke situaties.

Dit was nog maar het begin: de maanden erna trokken we met onze eigen Pioneer verder door Zuid-Amerika. Benieuwd wat de Pioneer zo geschikt maakt voor dit soort avonturen?